Boekreview: Dokters van nature – Jaap de Roode

Dat koeien precies weten welke kruiden ze moeten eten als ze last hebben van enig lichamelijk ongemak, en dat honden vaak gras nuttigen als aanvulling op hun dagelijkse kostje, dat wist ik wel. Maar dat er nog veel meer dieren zijn die doen aan zelfgenezing met behulp van planten, dat was nieuws voor me.

Bioloog Jaap de Roode (Emory University, Atlanta) verzamelde verhalen over en onderzoek naar verschillende diersoorten en de planten (of andere dingen die ze in hun omgeving vinden) die ze als medicijn gebruiken, en schreef er een razend interessant boek over. 
Zo is er het verhaal van chimpansee Chausika die bladeren van bitterblad ‘at’ (eigenlijk slikt ze ze heel door) en dat bleek te doen om haar darmen te ontdoen van parasieten.

En wat blijkt? Honden slikken gras door met dezelfde reden: de kartelrandjes aan de grassprieten schuren de darmwand schoon.

Slechte gewoonte, goed voor de vogels?

Onderzoekers hebben nog veel meer interessante ontdekkingen gedaan door goed naar het gedrag van dieren te kijken. Zo kiezen monarchvlinders een ándere plant om hun eitjes op te leggen als ze zelf besmet zijn met parasieten. En de slechte gewoonte van sommige mensen om hun sigarettenpeuken ‘gewoon’ op straat te gooien, is gunstig voor mussen die ze gebruiken in hun nesten. De nicotine in de peuken houdt teken en ander ongedierte op afstand.

Of de vogels die opgroeien in een ‘nicotine-nest’ daar op de lange duur negatieve gevolgen van ondervinden moet nog onderzocht worden. 
Wat wel duidelijk is, is dat de intensieve veehouderij slecht is voor de gezondheid van koeien. Koeien hebben behoefte aan een afwisselend dieet en moeten zelf de kruiden kunnen uitkiezen waar ze op dat moment behoefte aan hebben. Dieren die steeds hetzelfde voer krijgen ervaren bovendien stress. Afwisseling van spijs doet niet alleen eten, maar ook genezen.


Leren van elkaar

Hoog tijd om wat beter naar dieren te kijken en te luisteren. Of beter gezegd: wéér wat beter naar dieren te kijken en te luisteren, want heel veel traditionele geneeswijzen zijn gebaseerd op hoe dieren hun eigen kwaaltjes genezen. Het boek geeft daar vele mooie voorbeelden van.

En die chimpansee, die zouden we best nog eens heel dankbaar mogen zijn, want er wordt nu onderzoek gedaan naar bitterblad en het lijkt erop dat het een stof bevat die de basis kan vormen van een middel tegen tumoren.