PFAS duikt overal op. In bakpapier, cosmetica, regenkleding en dus ook in het schuim van brandblussers. De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden hoe hardnekkig deze stoffen zijn. Ze breken nauwelijks af, hopen zich op in bodem en water en worden in verband gebracht met gezondheidsrisico’s.
Daarom komt er een Europees verbod op PFAS in blusschuim. Dat heeft gevolgen voor bedrijven, instellingen en ook voor particuliere gebruikers die een schuimblusser in huis, schuur, camper of bijvoorbeeld kantoor aan huis hebben hangen.
In dit artikel leg ik uit wat er precies verandert, waarom PFAS in brandblussers zit en welke alternatieven er zijn.
Wat zijn PFAS en waarom zitten ze in blusschuim?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen (ook wel forever chemicals genoemd) die water, vet en vuil afstoten. In blusschuim zorgen ze ervoor dat het schuim zich snel verspreidt over brandende vloeistoffen zoals benzine of olie. Het schuim vormt een afsluitende laag die zuurstof buitensluit en herontbranding tegengaat.
Technisch gezien werkt dat effectief. Het probleem is dat PFAS vrijwel niet afbreekt. Wanneer een schuimblusser wordt gebruikt, komen deze stoffen in het milieu terecht. Via bodem en water verspreiden ze zich verder en kunnen ze uiteindelijk in drinkwater en voedsel belanden.
Juist omdat blusschuim vaak wordt ingezet bij branden met vloeistoffen of in industriële omgevingen, is de kans op verspreiding groot.
Het Europese verbod op PFAS in blusschuim
De Europese Unie werkt aan een gefaseerd verbod op PFAS in brandblusschuim. Dat betekent dat het gebruik, de productie en uiteindelijk ook het op de markt brengen van PFAS-houdend blusschuim wordt beperkt en verboden.
Wat vooral belangrijk is om te weten: er komen overgangstermijnen, maar de richting is helder. PFAS verdwijnt uit blusschuim.
Voor bedrijven en organisaties betekent dit dat zij moeten inventariseren welke blussers zij in gebruik hebben en wanneer vervanging nodig is.
Wat betekent dit voor bestaande brandblussers?
Een veelgestelde vraag is: moet je bestaande schuimblussers direct vervangen?
Dat hangt af van de exacte regelgeving, het type schuim en de sector waarin je actief bent. In veel gevallen geldt een overgangsperiode. Wel is het verstandig om bij onderhoud of vervanging bewust te kiezen voor een PFAS-vrij alternatief.
Daarnaast is het belangrijk om oude schuimblussers niet zomaar leeg te spuiten of zelf af te voeren. PFAS-houdend schuim moet volgens de geldende regels worden verwerkt, om verdere verspreiding te voorkomen.
Welke alternatieven zijn er?
Gelukkig zijn er inmiddels goede alternatieven op de markt. Producenten hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in nieuwe schuimformules zonder PFAS die toch effectief zijn bij branden van vaste stoffen en vloeistoffen.
Denk bijvoorbeeld aan moderne PFAS-vrije brandblussers die geschikt zijn voor gebruik in kantoren, scholen, winkels en woningen. Deze blussers maken gebruik van alternatieve schuimtechnologieën die minder milieubelastend zijn.
Naast schuimblussers zijn er ook andere typen brandblussers, zoals:
- Poederblussers
- CO2-blussers
- Watermistblussers
Elk type heeft zijn eigen toepassingsgebied. Voor binnengebruik in kantoren of woningen wordt vaak gekozen voor schuim of watermist vanwege de beperkte nevenschade in vergelijking met poeder.
Veiligheid én verantwoordelijkheid
Brandveiligheid blijft altijd belangrijk. Een brandblusser moet in de eerste plaats effectief zijn. Tegelijkertijd is het logisch dat we kritischer kijken naar de samenstelling van veiligheidsmiddelen.
Wat ik zelf interessant vind aan deze ontwikkeling, is dat het laat zien hoe regelgeving en innovatie samen kunnen optrekken. Jarenlang werd PFAS gezien als technisch noodzakelijk. Nu blijkt dat alternatieven mogelijk zijn zodra de druk toeneemt om schonere oplossingen te ontwikkelen.
Zo zie je maar, niet alles wat effectief is, is automatisch toekomstbestendig. Door bij vervanging of aanschaf bewust te kiezen voor PFAS-vrije oplossingen, verklein je de impact op bodem en water.
Waar let je op bij de aanschaf?
Wil je een brandblusser aanschaffen of vervangen, let dan op:
- Of het product expliciet als PFAS-vrij wordt aangeduid
- Voor welke brandklassen de blusser geschikt is
- Of het product voldoet aan de geldende Europese normen
- Onderhoud en keuringseisen
Voor bedrijven is het verstandig om dit samen met een veiligheidsadviseur of BHV-coördinator te bekijken, zodat je zeker weet dat je aan de wetgeving voldoet.
Het verbod op PFAS in blusschuim is een goede stap voor een gezondere planeet. Het raakt aan hoe we omgaan met veiligheid, chemische stoffen en milieuverantwoordelijkheid.
Brandblussers horen bescherming te bieden in noodsituaties. Met de komst van PFAS-vrije alternatieven wordt het mogelijk om die bescherming te combineren met een schonere keuze voor de lange termijn.
Dit artikel kan betaalde links en/of affiliate links bevatten, wij plaatsen alleen aanbevelingen waar wij zelf achter staan.