Een verzorgingsproduct dat zacht aanvoelt of heerlijk ruikt, is niet altijd zo onschuldig als het lijkt. In veel cosmetica zitten stoffen die je huid of gezondheid kunnen belasten, en soms ook het milieu schade toebrengen. Op het eerste gezicht lijken de namen op de verpakking ingewikkeld, maar als je weet waar je op moet letten, wordt het een stuk eenvoudiger.
Hieronder vind je de 10 meest schadelijke ingrediënten in cosmetica. Bij elk ingrediënt lees je waarom het een probleem is, welke namen je op een etiket kunt tegenkomen én welke natuurlijke alternatieven er bestaan.

1. Aluminium
Aluminium zie je vooral in deodorants, waar het zweetklieren afsluit om transpiratie tegen te gaan. Het klinkt handig, maar je lichaam heeft zweet juist nodig om afvalstoffen kwijt te raken en je temperatuur te reguleren. Daarnaast wordt aluminium in verband gebracht met hormoonverstorende effecten.
Ingrediëntnamen: aluminum chlorohydrate, aluminum zirconium tetrachlorohydrex GLY.
Natuurlijke vervangers: arrowrootpoeder, natriumbicarbonaat (sodium bicarbonate), magnesium hydroxide, zinkoxide (zinc oxide).
2. Alcohol
In veel producten, vooral voor de vette huid, staat alcohol hoog op de ingrediëntenlijst. Het verwijdert vet tijdelijk, maar doet dat zo grondig dat ook de huidbarrière wordt aangetast. Het resultaat is vaak een droge, trekkerige huid die gevoeliger wordt voor irritatie.
Ingrediëntnamen: alcohol denat., ethanol, isopropyl alcohol.
Natuurlijke vervanger: witch hazel (hamamelis water).
3. Minerale oliën
Minerale oliën zijn restproducten van aardolie. Ze sluiten de huid af, waardoor die zacht lijkt, maar ze voeden of herstellen de huid niet. Omdat ze zo’n afsluitende laag vormen, kunnen ze bovendien de opname van werkzame stoffen in een crème verminderen.
Ingrediëntnamen: mineral oil, paraffinum liquidum, petrolatum.
Natuurlijke vervangers: jojobaolie, amandelolie, arganolie.
4. Synthetische UV-filters
Chemische zonnefilters beschermen je huid tegen de zon, maar kunnen tegelijkertijd irritatie en allergieën veroorzaken. Bekende filters zoals oxybenzone en octinoxate worden bovendien in verband gebracht met schade aan koraalriffen en waterleven.
Ingrediëntnamen: oxybenzone (benzophenone-3), octinoxate (ethylhexyl methoxycinnamate), homosalate.
Natuurlijke vervanger: zinkoxide (zinc oxide).
5. SLS en SLES
De schuimende werking van je douchegel of shampoo komt vaak van SLS of SLES. Deze stoffen reinigen zo intens dat ze ook de natuurlijke huidoliën verwijderen. Het gevolg: een droge huid en soms zelfs eczeem of irritatie.
Ingrediëntnamen: sodium lauryl sulfate (SLS), sodium laureth sulfate (SLES).
Natuurlijke vervangers: cocamidopropyl betaine, coco glucoside.
6. Parabenen
Parabenen zijn veelgebruikte conserveermiddelen die ervoor zorgen dat producten lang houdbaar blijven. Het nadeel: ze kunnen de hormoonhuishouding verstoren. Er zijn aanwijzingen dat parabenen zich in het lichaam ophopen en oestrogeenachtige effecten hebben.
Ingrediëntnamen: methylparaben, propylparaben, butylparaben, ethylparaben.
Natuurlijke vervangers: Cosgard (Geogard 221), Preservative Eco, Leucidal.
7. Synthetische parfum
Een douchegel met een tropische geur klinkt aantrekkelijk. Maar de aanduiding ‘parfum’ of ‘fragrance’ kan honderden synthetische stoffen verbergen. Veel daarvan staan bekend om hun allergie- of irritatiepotentieel.
Ingrediëntnamen: parfum, fragrance.
Natuurlijke vervangers: natuurlijk parfum, etherische oliën.
8. Siliconen
Siliconen geven crèmes en serums een glad en luxe gevoel. Voor je haar zorgen ze dat het glanst en minder pluist. Maar dit effect is puur cosmetisch: siliconen leggen een laagje dat de huid en het haar afsluit. Ze zijn bovendien slecht biologisch afbreekbaar en kunnen zich ophopen in het milieu.
Ingrediëntnamen: dimethicone, cyclopentasiloxane, cyclohexasiloxane, amodimethicone.
Natuurlijke vervanger: squalaan.
9. Triclosan
Triclosan wordt vaak toegevoegd aan zeep en deodorant vanwege de antibacteriële werking. Het nadeel is dat het niet alleen schadelijke, maar ook nuttige bacteriën doodt. Zo kan het de natuurlijke huidflora verstoren.
Ingrediëntnaam: triclosan.
Natuurlijke vervangers: Cosgard, Preservative Eco, Leucidal.
10. Polyethylene Glycol (PEG’s)
PEG’s maken producten romiger en zorgen dat olie en water zich goed mengen. Het probleem zit in het productieproces: er kunnen schadelijke reststoffen zoals ethyleenoxide en 1,4-dioxaan achterblijven. Daarnaast zijn PEG’s niet biologisch afbreekbaar en dus belastend voor het milieu.
Ingrediëntnamen: PEG-4, PEG-40, PEG-100 stearate.
Natuurlijke vervanger: plantaardige emulgatoren en biologisch afbreekbare ingrediënten.
Plus: PFAS in cosmetica
PFAS (ook wel ‘forever chemicals’ genoemd) worden in sommige cosmetica gebruikt vanwege hun waterafstotende eigenschappen en gladde textuur. Het probleem is dat PFAS extreem slecht afbreekbaar zijn in het milieu en zich ophopen in ons lichaam. Dat maakt ze niet alleen belastend voor de natuur, maar ook voor je gezondheid. In ons artikel over PFAS in cosmetica lees je uitgebreid welke merken ze gebruiken en hoe je ze kunt vermijden.
Ingrediëntnamen: PTFE, perfluorooctanoic acid, perfluorononyl dimethicone, perfluorodecalin.
Natuurlijke vervanger: kies voor PFAS-vrije cosmetica, met plantaardige ingrediënten of siliconenvrije alternatieven.
Hier zie je een overzicht van alle ingrediënten met de natuurlijke alternatieven:
| Ingrediënt | Ingrediëntnamen (INCI) | Natuurlijke vervangers |
|---|---|---|
| Aluminium | Aluminum Chlorohydrate, Aluminum Zirconium Tetrachlorohydrex GLY | Arrowrootpoeder, Natriumbicarbonaat, Magnesium Hydroxide, Zinkoxide |
| Alcohol | Alcohol Denat., Ethanol, Isopropyl Alcohol | Witch Hazel (Hamamelis) |
| Minerale oliën | Mineral Oil, Paraffinum Liquidum, Petrolatum | Jojobaolie, Amandelolie, Arganolie |
| Synthetische UV-filters | Oxybenzone (Benzophenone-3), Octinoxate (Ethylhexyl Methoxycinnamate), Homosalate | Zinkoxide (Zinc Oxide) |
| SLS/SLES | Sodium Lauryl Sulfate (SLS), Sodium Laureth Sulfate (SLES) | Cocamidopropyl Betaine, Coco Glucoside |
| Parabenen | Methylparaben, Propylparaben, Butylparaben, Ethylparaben | Cosgard (Geogard 221), Preservative Eco, Leucidal |
| Synthetische parfum | Parfum, Fragrance | Natuurlijk parfum, Etherische oliën |
| Siliconen | Dimethicone, Cyclopentasiloxane, Cyclohexasiloxane, Amodimethicone | Squalaan |
| Triclosan | Triclosan | Cosgard, Preservative Eco, Leucidal |
| Polyethylene Glycol (PEG’s) | PEG-4, PEG-40, PEG-100 Stearate | Plantaardige emulgatoren, Biologisch afbreekbare ingrediënten |
| Alpha Lipoic Acid (ALA) | Alpha Lipoic Acid, Thioctic Acid | Vitamine C (Ascorbic Acid), Vitamine E (Tocopherol), Groene thee-extract |
| PFAS | PTFE, Perfluorooctanoic Acid, Perfluorononyl Dimethicone, Perfluorodecalin | PFAS-vrije cosmetica met plantaardige alternatieven of siliconenvrij |
Hoe meer je weet over de ingrediënten in cosmetica, hoe makkelijker het wordt om bewuste keuzes te maken. Kijk bij twijfel altijd naar de ingrediëntenlijst: hoe korter en natuurlijker, hoe beter.
Gelukkig zijn er steeds meer merken die transparant werken en veilige, plantaardige ingrediënten gebruiken. Zo kun je je huid goed verzorgen zonder schadelijke toevoegingen. Alle webshops die je op EcoGoodies kunt vinden verkopen natuurlijke verzorgingsproducten zonder deze stoffen.

Dit artikel kan betaalde links en/of affiliate links bevatten, wij plaatsen alleen aanbevelingen waar wij zelf achter staan.