Zero waste lifestyle: leven met minder afval en meer bewustzijn

De gemiddelde Nederlander produceert bijna 500 kilo afval per jaar. Een deel daarvan is makkelijk te vermijden, als je tenminste weet hoe.

Een zero waste lifestyle draait precies om dat besef: minder verspillen, meer bewust leven.

Met een aantal slimme (en vrij makkelijke) keuzes kun je al snel minder afval veroorzaken. Een zero waste lifestyle draait niet om het perfect doen, maar om bewuste stappen die je kunt volhouden (en die normaal worden).

In deze gids laten we zien hoe je start, welke gewoontes werken, welke producten helpen én wat we bij EcoGoodies niet meer kopen.

zero waste lifestyle

Wat is een zero waste lifestyle?

Zero waste betekent zo min mogelijk afval produceren door bewuster te weigeren, verminderen, hergebruiken, recyclen en composteren.

De bekende 5 R’s vormen de basis:

  • Refuse – weiger wat je niet nodig hebt, zoals wegwerpplastic of folders.
  • Reduce – koop minder en kies kwaliteit.
  • Reuse – vervang wegwerp door herbruikbare alternatieven.
  • Recycle – alleen als het echt niet anders kan.
  • Rot – composteer groenafval waar mogelijk.

Het resultaat is niet alleen minder afval, maar ook meer overzicht in huis en rust in je hoofd.

Waarom kiezen voor minder afval?

  • Minder verspilling: minder verpakkingen en minder voedsel dat in de vuilnisbak belandt.
  • Gezondere keuzes: minder synthetische stoffen en microplastics in huis (en het milieu).
  • Besparen: herbruikbare producten en zelf maken leveren vaak voordeel op.
  • Meer eenvoud: minder spullen betekent minder opruimen en minder keuzestress.

Volgens recente cijfers van het CBS (2024) produceert een inwoner van Nederland gemiddeld ruim 490 kilo afval per jaar, waarvan iets meer dan de helft wordt gescheiden ingezameld.

Hoe begin je met leven zonder afval?

Je hoeft natuurlijk niet meteen volledig te gaan leven zonder afval. Maar minder afval moet zeker lukken!

Start met één gewoonte of één ruimte tegelijk. Zo wordt het leuk en haalbaar.

Probeer vooral te kijken naar dingen die je regelmatig gebruikt, die je misschien makkelijk zelf kan maken en dus niet meer hoeft te kopen.

Makkelijke stappen:

  • Neem herbruikbare tassen, groentezakjes en een broodzak mee naar de winkel
  • Gebruik een hervulbare waterfles en koffiebeker (tip, die van Griply kun je klein maken, handig wanneer je hem niet gebruikt)
  • Koop losse groenten en fruit in plaats van voorverpakte of voorgesneden
  • Bewaar restjes in glazen potten of bakjes, potjes in plaats van plastic of aluminium folie
  • Kies vaste blokken (bar) voor zeep en shampoo
  • Bewaar potjes en bakjes die je kunt hergebruiken
  • Kijk naar wat makkelijk is om zelf te maken
  • Begin met zelf composteren of GFT inzamelen als je dat nog niet deed

Zero waste in huis: keuken, badkamer en kledingkast

Keuken

  • Koop droogwaren in bulk of bij verpakkingsvrije winkels.
  • Hergebruik glazen potten voor granen, noten en kruiden.
  • Gebruik basisproducten voor schoonmaak: baking soda, citroenzuur en Marseillezeep.
  • Bewaar restjes slim en plan maaltijden om voedselverspilling te voorkomen.
  • Hergebruik potten en plan je voorraad slim.
  • Composteer je groente- en fruitafval

Badkamer

  • Kies vaste shampoo en zeep in barvorm.
  • Gebruik herbruikbare wattenschijfjes en een herbruikbaar wattenstaafje.
  • Stap over op navulbare of plasticvrije tandpasta (zoals van Smyle).
  • Overweeg een herbruikbaar alternatief voor menstruatieproducten.

Zo maak je zelf shampoo: 3 makkelijke natuurlijke recepten

Kledingkast

  • Kies natuurlijke materialen zoals biologisch katoen, wol en linnen.
  • Koop minder en kies kwaliteit die lang meegaat, van duurzame kledingmerken.
  • Kijk bij tweedehands winkels, en de kringloop.
  • Tip: kijk bij The Clothing Loop of er een route bij je in de buurt zit waarbij je gratis kleding aan elkaar doorgeeft.
  • Ga naar kleding ruilfeestjes of organiseer er zelf een!

Wat we niet meer (proberen te) kopen

Door bewuster te kiezen, merkten we dat veel producten eigenlijk niet meer nodig waren. Deze dingen slaan we over:

  • Plastic folie en aluminiumfolie → bijenwasdoeken of bakjes met deksel
  • Wegwerpscheermesjes → metalen safety razor
  • Tissues en keukenpapier → katoenen doeken en servetten
  • Flessen frisdrank of water → hervulbare fles en bruiswatermaker
  • Plastic wattenstaafjes en wattenschijfjes → herbruikbare alternatieven
  • Schoonmaakmiddelen in plastic flessen (dit kun je gewoon zelf maken)
  • Fast fashion kleding (we kiezen voor tweedehands en duurzame kleding)

Vraag op de markt of producten in je eigen bakje mogen. Dat kan vaker dan je denkt.

Zero waste boodschappen doen

Voorbereiding helpt. Neem mee: herbruikbare tassen, groentezakken en een paar potjes of bakjes.

Verpakkingsvrije winkels in Nederland: waar doe je boodschappen zonder afval?

Zelf maken: verzorgingsproducten zonder afval

Basisrecepten

1. Allesreiniger:

Voor heel weinig geld maak je makkelijk je eigen allesreiniger die je kan sprayen.

  • 1-2 eetlepels groene zeep
  • 1 liter water
  • oude of herbruikbare spuitfles

Kook het water in een pan of waterkoker. Als je het in een waterkoker kookt, doe het daarna in een glazen schaal. Meng de groene zeep erdoor totdat het helemaal opgelost is. Je hebt een goed werkende, en heerlijk ruikende allesreiniger gemaakt!

2. Deodorant:

Dit is mijn favoriete recept voor zelfgemaakte deodorant. Ik gebruik deze dagelijks en het is mild en werkt super goed. Ik heb hiervoor zelf een oude stick gebruikt die je omhoog kan draaien. Je kan het ook in een (glazen) potje of blikje doen.

  • 2 eetlepels extra vierge kokosolie
  • 1 eetlepel bijenwas (korrels die je kan smelten)
  • 1eetlepel baking soda
  • 1 eetlepel arrowroot (te koop bij de meeste supermarkten, kan vervangen worden door maizena)
  • 6-8 druppels etherische olie

Verwarm de kokosolie en bijenwas au-bain-marie. Roer daarna er de overige ingrediënten doorheen. Voeg dan de druppels etherische olie toe als je die gebruikt.

Doe het mengsel dan in de stick of potje en doe het in de koelkast zodat het snel helemaal gestold is. Daarna kun je het gebruiken.

Wil je liever een vegan deo? Vervang dan de bijenwas door shea butter.

3. Vloeibare zeep

Rasp een stuk vaste zeep en doe dit in een pan kokend water. Verhouding is ongeveer 50 gram zeep met 1,5 liter water.

Roer het totdat alles gesmolten is. Het is dan erg vloeibaar, maar een tijdje nadat het is afgekoeld (soms duurt dit even), wordt het met de meeste zeepsoorten weer wat dikker. Van één blok zeep kun je zo liters vloeibare zeep maken.

Minimalisme en zero waste

Minder kopen leidt vanzelf tot minder afval. Door alleen in huis te halen wat je echt nodig hebt, blijft het overzichtelijk en ben je minder tijd kwijt aan opruimen.

Zero waste en minimalisme versterken elkaar en maken bewuste keuzes blijvend.

Inspiratie en bronnen

  • Zero Waste Home – Bea Johnson
  • Het Zero Waste Project – Jessie en Nicky Kroon
  • Leven zonder afval – Emily-Jane Townley
  • Community: Zero Waste Nederland

FAQ over zero waste

Niet per se. Herbruikbare producten verdienen zich terug en zelf maken is vaak goedkoper. Start met wat je al hebt en vervang pas bij slijtage.

Kies één kleine stap, zoals een hervulbare fles of vaste shampoo. Als dat een gewoonte is, voeg je iets nieuws toe.

Schoonmaakazijn is synthetisch. Voor een milieuvriendelijk alternatief gebruiken wij natuurazijn of citroenzuur.

Recycling is nuttig, maar niet genoeg. De meeste winst zit in weigeren, verminderen en hergebruiken.

Herbruikbare groentezakken, drinkfles, koffiebeker, bijenwasdoeken, glazen bewaarbakken en een goed scheermes.

Een zero waste lifestyle is niet zwart-wit. Het gaat niet om nooit meer iets weggooien, maar om stap voor stap minder verspillen. Je ontdekt vanzelf hoe fijn het is als je minder hoeft te kopen, minder hoeft schoon te maken en bewuster leeft.