Microplastics vermijden? Dit zijn 10 producten waar plastic in verstopt zit

Microplastics zitten allang niet meer alleen in de oceaan of in fleece truien. Ze duiken op plekken op waar je ze totaal niet verwacht. Juist in producten die je dagelijks gebruikt, eet of inademt. Dat maakt ze zo lastig te vermijden, en tegelijk zo interessant om eens goed naar te kijken.

Tijdens het schrijven voor EcoGoodies kom ik het steeds weer opnieuw tegen. Soms omdat ik er zelf van schrik, soms omdat lezers er vragen over stellen.

Dit zijn tien voorbeelden die vaak over het hoofd worden gezien.

In welke producten zitten onverwachts microplastics?

Veel alledaagse producten bevatten onbewust microplastics door slijtage of toevoegingen tijdens het productieproces.

Dit zijn de 10 meest verrassende bronnen:

1. Theezakjes: Vaak dichtgesmolten met plastic lijm of gemaakt van nylon.
2. Kauwgom: Bevat meestal een synthetische gom-basis (plastic).
3. Keukensponzen: Slijten bij gebruik direct af als microplastic-deeltjes.
4. Pepermolens: Plastic maalmechanismen laten deeltjes los in je eten.
5. Blikjes: Voorzien van een kunststof coating aan de binnenzijde.
6. Snijplanken: Messen snijden kleine plastic snippers van de plank af.
7. Make-up: Gebruikt microplastics voor textuur en glans.
8. Wasmiddelen: Bevatten vloeibare polymeren voor geur en resultaat.
9. Koffiebekers: De papieren buitenkant heeft een plastic binnenlaag.
10. Groente en fruit: Nemen nanoplastics op via vervuilde bodem en water.

1. Theezakjes

Veel theezakjes bevatten plastic, zoals nylon of PET. Vooral piramidezakjes geven bij heet water micro- en nanoplastics af. Papieren zakjes zijn niet automatisch plasticvrij, omdat ze vaak een kunststof coating hebben om te voorkomen dat ze scheuren.

Lees ook:

Deze thee drink je zónder microplastics of pesticiden

2. Kauwgom

Weinig mensen realiseren zich dat het “rubber” in kauwgom meestal synthetisch is. Dat betekent: plastic. Tijdens het kauwen slijten kleine deeltjes af die je inslikt. Dat verklaart meteen waarom kauwgom zo lastig afbreekt in het milieu.

Wist je dat de gemiddelde kauwgomkauwer per jaar onbewust grammen aan synthetische polymeren binnenkrijgt? Gelukkig bestaan er plasticvrije alternatieven op basis van natuurlijke gom.

3. Keukensponzen

De klassieke schuurspons is eigenlijk een kleine microplasticmachine. Bij elk poetsrondje slijt er materiaal af en spoel je dat door het afvoerputje. Natuurlijke alternatieven zoals loofah of cellulose gaan minder snel kapot en geven geen plasticdeeltjes af.

4. Pepermolens en kruidenpotjes

Veel wegwerp-pepermolens hebben een plastic maalmechanisme. Tijdens het malen kunnen er microscopische deeltjes in je eten terechtkomen. Keramische molens zijn veel slijtvaster en bevatten geen kunststoffen die kunnen afbrokkelen.

5. Blikjes (frisdrank en conserven)

Aan de binnenkant van vrijwel elk blikje zit een kunststof coating, bedoeld om metalen smaak en corrosie te voorkomen. Die coating kan microplastics afgeven, vooral bij zure producten zoals tomaten of frisdrank. Glas is hier meestal het veiligste alternatief.

6. Snijplanken van kunststof

Bij intensief snijden ontstaan kleine groeven waarin microplasticdeeltjes achterblijven. Een deel belandt direct in je eten. Houten snijplanken kun je opschuren en blijven daardoor langer veilig in gebruik.

7. Make-up en cosmetica

Microplastics zitten lang niet altijd in scrubs; ze worden ook gebruikt voor textuur, glans en houdbaarheid. In cosmetica zoals foundations, mascara’s, primers en lipproducten kom je ze nog verrassend vaak tegen.

Lees ook:

PFAS in cosmetica: hoe herken je het en waar zit het wel én niet in?

Tip: gebruik de app ‘Beat the Microbead’ om in de winkel te checken of een product plasticvrij is.

8. Wasmiddel en vaatwastabletten

Sommige wasmiddelen bevatten synthetische polymeren die zorgen voor geurbehoud of een glanzend resultaat. Tijdens het wassen verdwijnen deze stoffen rechtstreeks in het afvalwater.

Lees ook:

Plastic in wasstrips? Dit is alles wat je moet weten

9. Papieren koffiebekers

Hoewel ze eruitzien als papier, hebben ze bijna altijd een plastic coating aan de binnenkant. Bij hete dranken laat die laag microdeeltjes los. Herbruikbare bekers van RVS, glas of keramiek zijn betrouwbaarder.

10. Groente en fruit

Zelfs verse producten zoals groenten en fruit kunnen microplastics bevatten door vervuiling van bodem, lucht en irrigatiewater.

Lees ook:

PFAS en pesticiden in snoepgroenten voor kinderen: dit bleek uit onderzoek

Duurzame alternatieven

Ik deel deze informatie om angst aan te wakkeren. Niemand kan 100% microplastics vermijden en dat hoeft ook niet. Maar ik vind het wel belangrijk om deze informatie te delen. Het gaat erom dat je begrijpt waar microplastics vandaan komen, zodat je bewuster kunt kiezen op de plekken waar dat haalbaar is.

De nadelen van het recyclen en hergebruiken van plastic