De afgelopen 2 jaar stond er bij mij in december geen kerstboom. Ik had er moeite mee dat je een boom laat kappen, hem drie weken in de kamer zet en hem daarna aan de straat legt. Dat voelde gewoon niet meer goed. Zin om een alternatief uit te zoeken had ik ook even niet, dus werd het geen boom een tijdje.
Dit jaar merk ik dat ik het toch mis. Lichtjes in een boom maken het in huis meteen gezelliger, en dat krijg je met een paar kaarsen niet voor elkaar. En ik hou gewoon van de gezellige kerstsfeer. Daarom heb ik nu wel alle opties naast elkaar gelegd, ik ga voor een tweedehands kunstkerstboom. Hieronder lees je waarom, en wat de andere opties zijn als je liever een echte boom wilt.

Een gekapte boom is minder slecht dan hij voelt
In Nederland gaan er elk jaar ongeveer 3 miljoen echte kerstbomen over de toonbank. Die komen niet uit het bos. Ze worden speciaal gekweekt, staan 4 tot 10 jaar op een akker en op die plek wordt daarna weer een nieuwe boom geplant. Er verdwijnt dus geen natuur voor.
Wat minder milieuvriendelijk is, is de teelt zelf. Bij gewone kerstbomen wordt kunstmest en bestrijdingsmiddel gebruikt. En na de feestdagen is het een wegwerpproduct, ook al maakt de gemeente er meestal compost of energie van (compost met dus gif erin).
Wil je toch een gekapte boom, kijk dan of je een biologische kunt vinden, het liefst van een kweker bij jou in de buurt. Dan heb je geen bestrijdingsmiddelen in huis en heeft de boom niet eerst half Europa gezien.
Voor mij lost dat het gevoel niet op. Ik blijf het zonde vinden om een boom van acht jaar oud na drie weken weg te doen.
Een nieuwe kunstboom moet minstens tien jaar mee
Een kunstkerstboom is van plastic en komt bijna altijd van ver. Dat haal je er alleen uit als je hem heel lang gebruikt. Milieu Centraal houdt minimaal tien jaar aan. Een onderzoeker van Wageningen Universiteit noemde bij de NOS zelfs vijftien jaar.
Een goedkope kunstboom die na vier jaar bij het grofvuil staat, is slechter dan elk jaar een echte.
Dat is langer dan de meeste mensen met hun boom doen. Je verhuist, de boom past niet meer, je bent hem zat of hij gaat er na een paar jaar armoedig uitzien. Een goedkope kunstboom die na vier jaar bij het grofvuil staat, is slechter dan elk jaar een echte.
Daar komt bij dat een mooie kunstboom nieuw flink aan de prijs is. Ik vind het dus geen logische keuze om er een nieuw te kopen, tenzij je zeker weet dat je hem echt tien jaar of langer houdt.
Daarom zoek ik er een die al bestaat
Een tweedehands kunstboom is er al. Er hoeft niets nieuws voor gemaakt te worden en je verlengt het leven van iets dat anders op zolder ligt of wordt weggegooid. Er is ook veel aanbod: op Marktplaats, in buurtgroepen en bij de kringloop.
Jaren geleden had ik trouwens al eens een kunstboom, van de kringloop. Geloof het of niet, maar die verloor zijn naalden. Plastic naalden dus, overal op de vloer. Daar was ik snel klaar mee.
Dit keer let ik dus beter op. Dit is waar ik naar kijk:
- Trek aan de takken. Laten de naalden nu al los, dan wordt dat thuis alleen maar erger.
- Vraag hoe oud hij is en van welk merk. Een boom die nieuw duur was, gaat meestal langer mee dan een bouwmarktboom van een paar tientjes.
- Bekijk hem uitgeklapt. In de doos zie je niet of hij kaal is aan één kant of dat er takken ontbreken.
- Check of de voet erbij zit en of alle delen in elkaar passen.
- Zit er verlichting in? Laat die even branden. Ingebouwde lampjes die kapot zijn, krijg je er bijna niet uit.
Liever echt? Huur een boom die na kerst weer de grond in gaat
Als ik een echte boom zou willen, dan zou ik er een huren. Je krijgt een boom met kluit in een pot, zet hem met kerst binnen en brengt hem in januari terug. De kweker plant hem weer en volgend jaar kan hij opnieuw mee. Bij sommige aanbieders krijg je zelfs elk jaar dezelfde boom terug.
Volgens Milieu Centraal overleeft ongeveer 90 procent van de bomen zo’n huurperiode, en gaat een boom gemiddeld drie tot vijf keer mee. Daarna is hij te groot voor de kamer en mag hij blijven staan.
Bekende aanbieders zijn Adopteer een Kerstboom, BeterBoompje en Duurzame Kerstbomen. Ze werken met ophaalpunten of bezorgen in bepaalde regio’s, dus kijk eerst of er een bij jou in de buurt zit. Wacht er niet te lang mee, want de populaire maten zijn begin december vaak al weg.
Wat je moet weten: een huurboom heeft het binnen zwaar. Zet hem niet naast de verwarming, geef hem elke dag water en haal hem niet al eind november in huis.
Een kerstboom in pot werkt alleen als je er een plek voor hebt
Bij het tuincentrum staan ook bomen in pot die je zelf kunt houden. Dat klinkt als de makkelijkste oplossing, maar het valt vaak tegen. Veel van die bomen zijn kort voor de verkoop uitgestoken, waarbij een deel van de wortels is afgehakt. Die halen het voorjaar niet.
Vraag daarom of de boom in de pot is opgekweekt. Zo’n boom heeft zijn wortels nog en heeft een veel betere kans. Laat hem na kerst een paar dagen wennen in de schuur of op een koele plek voordat hij weer naar buiten gaat. Van de warme kamer in één keer de vrieskou in overleeft hij slecht.
En bedenk van tevoren waar hij daarna moet staan. Een spar wordt een flinke boom. In een pot op het balkon gaat dat een paar jaar goed, in een kleine tuin loop je er vanzelf tegenaan.
Het kan natuurlijk ook zonder naaldboom
Zoek je iets heel anders, dan zijn er genoeg manieren om wel een boomgevoel te hebben zonder boom:
- Een houten kerstboom die je elk jaar opnieuw in elkaar zet.
- Een paar grote takken in een vaas, met lichtjes en ballen erin. Dennentakken krijg je bij veel kerstboomverkopers gratis mee, want dat is hun snijafval.
- Een grote kamerplant die je toch al hebt, met een lichtsnoer erin.
- Een oude houten ladder met lampjes en versiering op de treden.
Voor ballen en slingers hoef je nooit meer naar de winkel
Dit is misschien wel de makkelijkste winst. Kringloopwinkels liggen vanaf november helemaal vol met kerstspullen. Ballen, pieken, lichtjes, kerststallen, complete dozen vol. Wil je dit jaar een andere kleur of stijl in de boom, kijk dan daar eerst. Je bent voor een paar euro klaar en het is vaak mooier dan wat er nieuw in de winkel hangt, zeker als je van glazen ballen of oude versiering houdt.
Weet je niet waar je moet zijn? In mijn overzicht van de leukste kringloopwinkels van Nederland vind je de grote per provincie.
Alle opties naast elkaar
| Optie | Goed aan | Let op |
|---|---|---|
| Tweedehands kunstboom | Bestaat al, goedkoop, gaat jaren mee | Kwaliteit controleren voordat je koopt |
| Huurboom | Echte boom die blijft leven | Niet overal beschikbaar, op tijd reserveren |
| Boom in pot | Kun je zelf houden | Alleen als hij in pot is gekweekt en je er ruimte voor hebt |
| Biologische gekapte boom | Geen bestrijdingsmiddelen | Blijft een boom voor drie weken |
| Nieuwe kunstboom | Precies de boom die je wilt | Alleen zinvol als je hem minstens tien jaar gebruikt |
Ik ga dus op zoek naar een mooie tweedehands kunstboom, en dit keer check ik wel de naalden even goed. .
Meer lezen voor een groenere december? Kijk dan ook bij cadeaus duurzaam inpakken, een duurzame kersttafel en duurzame kerstcadeau-ideeën.

Dit artikel kan betaalde links en/of affiliate links bevatten, wij plaatsen alleen aanbevelingen waar wij zelf achter staan.