Veel duurzame keuzes beginnen met goede bedoelingen. Zoals een herbruikbare fles, een koffiebeker of een boodschappentas die niet van plastic is. Toch eindigt een deel daarvan niet in je dagelijkse gebruik, maar in een keukenkast of la.
En daar zit precies het probleem. Duurzaam kopen voelt goed, maar het effect zit niet in de aankoop zelf. Het zit in het gebruik ervan.
Meer spullen, maar niet per se meer impact
De afgelopen jaren zijn er enorm veel herbruikbare alternatieven bijgekomen. Voor bijna elk wegwerpproduct bestaat inmiddels wel een duurzaam alternatief.
Maar wat je in de praktijk vaak ziet, is dat mensen meerdere varianten hebben van hetzelfde product. Drie waterflessen, twee koffiebekers en een hele stapel tassen.
Uit onderzoek blijkt dat twee derde van de Nederlanders inmiddels tot wel tien herbruikbare tassen heeft. En toch wordt steeds meestal dezelfde gepakt, of er wordt gewoon iets nieuws gekocht wanneer het niet direct bij de hand is.
Het gevolg is dat de impact verspreid raakt over spullen die nauwelijks hun functie vervullen
Waarom duurzame producten ongebruikt blijven
Ken je dat? Je staat bij de kassa, je tas ligt nog ergens thuis, en je koopt toch maar weer een nieuwe. Niet omdat je dat graag wil, maar omdat je er gewoon niet op tijd aan dacht.
Bijna de helft van de Nederlanders geeft aan om die reden soms alsnog een plastic tas te pakken.
Dit heeft meestal weinig te maken met onwil, maar veel met gedrag.
- Het product ligt niet op de plek waar je het nodig hebt
- Je vergeet het mee te nemen
- Het is toch net niet handig in gebruik
- Je hebt te veel varianten, waardoor er geen routine ontstaat
Dat laatste punt is interessanter dan het lijkt. Te veel keuze werkt namelijk averechts: als je vijf tassen hebt, kies je geen van alle. Er ontstaat geen vaste gewoonte rond één product, waardoor al die alternatieven uiteindelijk even weinig worden gebruikt.
Twee derde van de Nederlanders heeft tot wel 10 herbruikbare tassen thuis.
Een product dat niet in je dagelijkse patroon zit, verdwijnt snel uit beeld. Hoe duurzaam het ook bedoeld is.
Het gebruik bepaalt de echte winst
Een product dat honderd keer wordt gebruikt, vervangt uiteindelijk veel meer wegwerpproducten dan drie alternatieven die af en toe worden gebruikt.
Daarom is de meest interessante vraag niet óf iets duurzaam is geproduceerd, maar of het je gedrag daadwerkelijk verandert.
Dat klinkt misschien simpel, maar het is juist de lastigste stap. Een product moet passen in hoe je leeft, niet in hoe je zou willen leven.
Wat in de praktijk beter werkt
De producten die wel blijven hangen, hebben meestal een paar dingen gemeen:
- Ze zijn altijd binnen handbereik
- Ze zijn snel en logisch in gebruik
- Ze vragen geen extra handeling of planning
- Ze voelen niet als iets extra’s, maar als standaard
Een boodschappentas is daar een goed voorbeeld van. Niet een tas die ergens achterin ligt, maar die standaard in je fietsmand, auto of rugzak zit. Eén tas, altijd bij je, dat werkt beter dan een kast vol alternatieven.
Bijna de helft van de Nederlanders vergeet de herbruikbare tas gewoon mee te nemen. Bij mensen tussen de 31 en 40 jaar loopt dat op tot 62%.
Ook binnen bedrijven zie je die verschuiving. In plaats van wegwerpmateriaal kiezen steeds meer organisaties voor producten die echt worden gebruikt in het dagelijks leven. Denk aan bedrukte duurzame tassen die meegaan naar werk, boodschappen of onderweg, in plaats van promotieartikelen die toch weer snel verdwijnen in een lade.
Duurzaam is: lang gebruiken
Kijk eens in je keukenkast of la. Hoeveel herbruikbare spullen liggen daar die je vrijwel nooit gebruikt?
Een aantal producten die je écht dagelijks gebruikt, doet meer dan een kast vol herbruikbare alternatieven die je nauwelijks aanraakt. Duurzaamheid zit uiteindelijk minder in bezit en meer in gedrag.
Dit artikel kan betaalde links en/of affiliate links bevatten, wij plaatsen alleen aanbevelingen waar wij zelf achter staan.